Wat betekent Shou Zhong?

Shou en Zhong zijn de laatste twee woorden van Vers 5 van de Dao De Jing van Laozi (5e eeuw voor Christus). In mijn boekenkast staan vier versies van de Dao De Jing en zo nu en dan raadpleeg een Nederlandstalige versie op het internet. Zo vond ik wat vertalingen van Shou Zhong. Sommige werken vertalen zhong als stilte, waardoor shou zhong iets wordt als ‘stil blijven’. Maar die vertaling schijnt niet te kloppen. De volgende vertalingen lijken beter, maar zijn wel wat cryptisch:

Houd vast aan de kern
(Stephen Mitchell, Nederlandse vertaling uit het Engels)

Het beste is het om ‘het midden te bewaren’
(dr. B.J. Mansvelt Beck)

Het is beter je te concentreren/te mediteren op wat binnenin je is
(Kristofer Schipper).

Op basis van toelichtingen kom ik er op uit dat het gaat om het bereiken van een staat waarin je geestelijk en lichamelijk kalm en ontspannen bent (fang song)en de wereld wakker tegemoet treedt en opmerkzaam bent (jingshen).

Kalm en ontspannen — wakker en opmerkzaam

In onze moderne wereld (maar misschien was dat altijd al wel zo) hebben we nogaleens de neiging overactief te zijn. Teveel te doen. Te veel te denken. We zijn dan te yang. Te yin betekent dat we te passief zijn. We zijn dan bijvoorbeeld suffig, futloos, dromerig. Dat is ook niet de bedoeling. We moeten een middenweg zien te vinden. Dit is wat de vertaling van Mansvelt Beck lijkt te bedoelen, afgaande op de toelichtingen die er bij staan. De versie van de daodejing die hij vertaalt stelt het lichaam centraal. Dat sluit goed aan bij beoefening van taiji, waarbij fang song en jingshen ook centraal staan. Maar het sluit ook goed aan bij de instructies voor bijvoorbeeld zazen: de geest tot rust laten komen, maar wel wakker blijven, niet slaperig worden.

Maar wat heeft dat te maken met deze blog?

Het streven naar kalmte en ontspanning in combinatie met een wakkere opmerkzaamheid, speelt een belangrijke rol in de vier onderwerpen die centraal staan in dit blog. Kijk maar:  

  • in taijiquan is het een aanwijzing voor de wijze van beoefening; bij het oefenen van ‘de vorm’ ligt de nadruk daarbij op kalm en ontspannen, en minder op een wakkere, opmerkzame houding; bij pushing hands worden die twee uitdrukkelijk gecombineerd. Bij taiji als verdedigingskunst is kalm en ontspannen, opmerkzaam en wakker een voorwaarde om aan te voelen wat in jouw situatie het juiste handelen is.
  • in Zen/Ch’an, is het een aanwijzing voor de zazenbeoefening; de kalmte en ontspanning is een voorwaarde voor het realiseren van een opmerkzame, wakkere houding. Die wordt dan op zijn beurt weer gezien als een middel om de verbondenheid, de onderlinge afhankelijkheid te leren zien van alles dat bestaat, om daar vervolgens naar te gaan handelen — en om aan te voelen wat in de situatie waarin jij je bevindt de juiste manier van handelen is. Niet per se voor jou zelf en zeker niet voor jouw ego, maar voor het verwezenlijken van een situatie die beter in balans is.
  • in zen-zien-tekenen ligt de nadruk op het zien en tot uitdrukking brengen van de dingen zoals ze zijn, op de verbondenheid, de onderlinge afhankelijkheid van alles, op de ruimte via welke alles met elkaar in verbinding staat. Een kalme en ontspannen geest, en een wakkere, opmerkzame houding zijn voorwaarden om wat genoemd wordt de oog-hart-hand-reflex bij zenzientekenen zijn werk te laten doen. Uiteindelijk heeft zenzientekenen hetzelfde doel als zazen in zen. Daarom wordt zenzientekenen ook wel aangeduid met ‘tekenen als meditatie’.
  • ook voor haiku geldt wat mij betreft dat het een wakkere, opmerkzame houding vraagt op basis van kalmte en ontspanning. Maar dat is niet voor iedereen zo, voor sommigen is het meer een woordspel en is het werkelijk zien van de omgeving wat minder belangrijk.

Maar ach… het zijn slechts woorden… gestamel om iets duidelijk te maken dat nauwelijks in woorden uit te drukken is. 

Advertenties

2 Reacties to “Wat betekent Shou Zhong?”

  1. marian Poyck Says:

    Gisteren meteen even nagekeken in de versies die ik tot mijn beschikking heb hoe de vertaling daarin wordt weergegeven: de grote gemene deler is inderdaad “zoek het midden“. Dit is echt een tekst waarvan je de nodige versies wilt kunnen raadplegen om langzaamaan te leren begrijpen wat er zou kunnen staan! Fascinerend.


Plaats hier uw reactie (LET OP! de reactie is voor iedereen zichtbaar)

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: